Fukushima:
"Kans op fatale klap voor reactor 4 is 100%"

27 mei 2012
Door Arjan Plantinga

Volgens het wetenschappelijk comité van de VN is er nog niemand doodgegaan aan de straling die nu al meer dan 14 maanden vrij wegstroomt uit de kerncentrale van Fukushima, Japan.

Wat het 'wetenschappelijk' comité daarmee bedoelt is dat er niemand ter plekke is neergevallen als direct gevolg van een enorme hoeveel radioactieve straling. Het is ongeveer hetzelfde als zeggen dat er nog nooit iemand is overleden bij een mislukte oogst, in de zin dat ze ter plekke op de akker ter aarde stortten. Iedereen snapt dat een mislukte oogst niet meteen, ter plekke slachtoffers eist - misschien hooguit de boer die zich financieel geruïneerd ziet - maar pas in de maanden die volgen, als de voedselvoorraden opgebruikt zijn.

Hetzelfde geldt voor besmetting met radioactieve straling.

En de gevolgen van die radioactieve straling zijn wel degelijk nu al zichtbaar. De kindersterfte in de regio is verdubbeld. In verschillende omringende gebieden zijn de sterftecijfers ronduit alarmerend. Maar de sterfgevallen (hart- en vaatziekten, orgaanfalen, kanker, leukemie) zijn op geen enkele wijze direct in verband te brengen met de straling. Uit de statistieken blijkt dat verband wel, want die wijzen over de hele lijn op een toename in de tweede helft van 2011 en de eerste maanden van 2012.

Het feit dat de VN en ook de Wereld Gezondheids Organisatie deze week met de zwakst mogelijke ontkenningen kwamen zegt genoeg. De wereld maakt zich zorgen, en de ogen gaan langzaam maar zeker open voor de angstaanjagende catastrofe die zich aan in het noordoosten van Japan aan het ontwikkelen is. De ontkenningen van de verschillende overheden beperken zich tot nu toe tot de kleinste van het hele arsenaal leugens dat ze tot hun beschikking hebben: de straling was in maart 2011 beneden de norm en er zijn nog geen directe sterfgevallen gemeld.

Is dat het beste wat jullie te bieden hebben?

Waarom was de straling in maart 2011 beneden de norm? Was het wellicht omdat de straling na de explosie in reactor 4 op 12 maart 2011 zo hoog was dat er geen meetinstrument te vinden was met een schaal die de waarden aankon?

De mededeling van de VN was in ieder geval in het geheel niet overeenstemming met de verklaring van Tepco, dat deze week verklaarde dat alleen al reactor 1 760.000 terabecquerels heeft uitgespuugd sinds de reactor op 12 maart 2011 explodeerde.

En waarom zou er niemand direct aan de dodelijke straling gestorven zijn? Kan het zijn omdat de ziekenhuizen in de regio niet in staat zijn mensen op straling te testen? De Asahi Shimbun berichtte op 24 mei: ".... Veel anderen hebben grote moeilijkheden zich te laten testen. Het bestuur van de prefectuur Fukushima begon in juni 2011 met het testen op straling en richtte zich voornamelijk op mensen uit de evacuatiezone (al met al zo'n half miljoen mensen), maar die dienden daarvoor wel naar de vestiging van het Japans Atoomenergieagentschap te reizen in de naburige prefectuur Ibaraki of naar nog verder gelegen faciliteiten die over de juiste apparatuur beschikten. Eind 2011 introduceerde de prefectuur een zestal mobiele meetapparaten, waardoor eind maart 2012 in totaal 32.000 personen getest waren; 2% van de totale bevolking van de prefectuur."

Een bijkomend probleem voor het vaststellen van de besmetting van personen is dat de meting verricht moet worden in een stralingsvrije omgeving, en die is in de wijde omtrek nauwelijks te vinden...

Men acht het inmiddels nodig de bevolking tot bedaren te brengen. De angst voor het volk wordt bij de machthebbers overal op de planeet steeds groter, en dus ook in Japan, waar de mensen echt volledig aan hun lot worden overgelaten. Zoveel bleek deze week uit een interview dat Nippon.com had met o.a. Hayakawa Masaya, algemeen manager van een TV-station in Fukushima: "Op het eerste gezicht lijkt het alsof alles weer functioneert zoals het dat deed voor 11 maart. Maar de realiteit is dat de levens van de mensen in Fukushima volledig veranderd zijn. Ook buiten de evacuatiezones hebben de mensen te maken met enorm stresserende situaties, levend in een omgeving waarin ze constant worden blootgesteld aan onbekende hoeveelheden straling. Ontsmetting is voor mij het grootste probleem. Het verminderen van de hoeveelheid straling in de leefruimtes van de mensen. Maar er gebeurt helemaal niets."

Zijn collega van Fukushima Broadcasting Co valt hem bij: "Wat de overheid doet lijkt nergens op, ondanks het feit dat het absoluut noodzakelijk is dat er grootschalige actie ondernomen wordt. Het word overgelaten aan de stadsbesturen, maar die doen vaak ook niets. Ze schuiven de hete aardappel door naar de districtsbesturen, maar die doen vaak ook niets. Dus op de meeste plaatsen komt het allemaal op de schouders van de mensen zelf terecht, soms met hulp van woningcorporaties en de buurtschappen. Wat ze doen heeft meestal geen enkel nut en beperkt zich slechts tot het verplaatsen van het probleem, omdat er helemaal geen gecoördineerde schoonmaakplannen zijn. De totale stralingshoeveelheid neemt dus helemaal niet af."

De Japanse overheid, Tepco en de nucleaire industrie in zijn geheel doen hun uiterste best alle alarmerende berichten die uit Japan komen te ontkennen, te negeren of met uiterst zwakke ontkenningen te weerleggen. De ontkenningen van de afgelopen week kwamen er echter alleen omdat men er niet in slaagt het deksel op de pot te houden.

De grootste krant van de VS, de Wall Street Journal, lijkt besloten te hebben niet langer op de persberichten van de industrie en de overheidsinstellingen te vertrouwen, maar zelfs op onderzoek uit te gaan, en ook de New York Times publiceerde recent enkele interviews met onafhankelijke onderzoekers die iets heel anders beweren dan de gebonden kanalen.

De WSJ sprak met Ikko Nakatsuka, een Japanse staatssecretaris die verantwoordelijk is voor de constructiewerken in de getroffen Fukushima.

"Het komt er [wat reactor 4 betreft] op neer dat de maatregelen die Tepco heeft genomen er aardig uitzien, wat betreft wat er gedaan is," aldus Nakatsuka. De staatssecretaris paste er echter nadrukkelijk voor conclusies over de algehele situatie te trekken, want in de nasleep van het ongeval van vorig jaar heeft de regering geleerd dat 'absoluut veilig' niet bestaat. "Wanneer we 'veilig' zeggen moeten we erbij zeggen op welk veiligheidsniveau dat is," zei Nakatsuka.

Maar tegen welke sterkte qua aardbevingen is reactor 4 nu nog bestand? Het is een van de vele vragen van journalisten die die meneer Nakatsuka en de baas van het Nucleaire en Industriële Veiligheids Agentschap ontweken of weigerden te beantwoorden. Wat is het plan wanneer de reactor instort? Wat is het grootste risico ter plaatse nu?

Een eveneens terugkerende vraag van journalisten is waarom de regering en Tepco weigeren hulp te vragen aan de internationale gemeenschap, aan experts van buiten Japan. De reactie van Tepco is steeds dezelfde: geen.

En dat terwijl de berichten week na week alarmerend zijn. De problemen zijn duidelijk veel te groot voor Japan, want het gaat niet alleen om reactor 4, al zijn de problemen met die reactor wel het grootst. Het gebouw dat meer dan 4.000 ton nucleair materiaal bevat staat op instorten, en bij elke aardbeving en stevige windvlaag houdt men zijn hart vast.

Maar ook in reactoren 1, 2 en 3 kan nog van alles misgaan dat tot een catastrofe leidt. Ook de stabiliteit van reactor 3 is ernstig ondermijnd en vormt misschien wel een acuter gevaar dan reactor 4.

Analyses van de Japanse Organisatie voor Nucleaire Veiligheid (JNES) hebben uitgewezen dat het waterniveau in het reactorvat van reactor 1 wellicht maar 40 centimeter diep is, ondanks het feit dat er elk uur 6 ton water ingepompt wordt. Het waterniveau in reactor 2 is middels een meting vastgesteld op zestig centimeter diep. Dit toont aan hoe groot de schade aan de reactorvaten werkelijk is. Daardoor wordt er gevreesd dat het corium (de gesmolten resten van de brandstof) niet helemaal onder water liggen.

De JNES trekt de volgende conclusies aan de hand van de lage waterstand in reactoren 1 en 2:

• Er zit een gat in de leiding die het reactorvat met de drukkamer verbindt; en
• dat gat bevindt zich zo'n 40 centimeter boven de betonnen vloer van het reactorvat
• Het water lekt in grote hoeveelheden uit het gat
• er bevindt zich geen water [in het reactorvat] boven dit gat

Een andere mogelijkheid is dat de temperatuur in de twee reactorvaten veel hoger is dan beweerd wordt (volgens de JNES bedraagt de temperatuur 30°C) en dat de enorme hoeveelheden water simpelweg verdampt. Een aanwijzing hiervoor is het feit dat de JNES ook vaststelde dat reactor 1 voortdurend gevuld is met stoom en dat dit aan de bovenkant van de reactor doorlopend ontsnapt. De lek-hypothese lijkt niet afdoende voor het weglekken van 6.000 ton water per uur. Volgens JNES zou het gat namelijk slechts een diameter hebben van 2 centimeter. 6.000 Ton per uur door zo'n klein gaatje zou onder een onvoorstelbaar hoge druk gebeuren; zo hoog dat de constructie daar niet tegen bestand zou zijn.

Maar laten we ons hier niet verliezen in details. Wie de details wil kennen verwijs ik graag naar het Fukushimagedeelte van de energiesite Enenews en naar de website van de nucleaire experts van Fairewinds Energy Education.

Reactor 4 staat op instorten. Reactor 1, 2 en 3 zijn er slecht aan toe. De Japanse regering en Tepco hebben geen idee wat er gebeurt en wat er gebeuren moet. De mensen in Japan worden aan hun lot overgelaten.

Zoals de zaken er nu voor staan verwacht men de bovenkant van de reactoren in de loop van 2015 afgedicht te hebben. Let wel: alleen de bovenkant. Niemand weet hoe de situatie aan de onderzijde van de reactoren is, in hoeverre dit in het grondwater en de omringende bodem zal gaan lekken of al gebeurt.

Volgens expert Arnie Gunderson kunnen we alleen maar bidden dat de reactoren overeind blijven wanneer de regio binnenkort weer getroffen wordt door een zware of middelzware aardbeving (>6). Helaas voor de mensheid zijn aardbevingen van meer dan 6 op de Richterschaal helemaal geen uitzondering in Japan. Nog deze week waren er drie bevingen van 6,0, 6,1 en 5,1. Ook vandaag werden in en rond Japan negen bevingen van 3,0 tot 6,1 geregistreerd. Sinds de 9.0 van 11 maart 2011 waren er vijf bevingen met een kracht van 6,8 tot 7,1. Dit betekent dat we grofweg elke drie maanden de kans lopen op de fatale klap. De kans dat reactor vier het begeeft in de tien tot dertig jaar dat het nog zal duren om alle brandstof in Fukushima te verwijderen is dus 100%, iets wat Tepco recent ook lijkt te hebben toegegeven.

Journalisten die ter plaatse zijn geweest konden hun ogen niet geloven, en meldden dat de minste beweging van de bodem of de atmosfeer de reactoren te veel zou kunnen zijn. In het geval van reactor 4 zal dat wellicht desastreus zijn voor het leven op onze planeet. Volgens een voormalige operator van de centrale zou het kunnen leiden tot een niet in te tomen fontein van nucleaire deeltjes.

In het geval van reactor 4 kun je dan een nieuwe kritiekaliteit krijgen. Dat gaat als volgt: om een kritiekaliteit te voorkomen ben je afhankelijk van het uit elkaar houden van de afgewerkte brandstofstaven i de rekken. Wanneer je [deze rekken] beschadigt en je dus niet voldoende afstand hebt tussen de staven heb je een veiligheidsmarge tegen spontane kernsplitsing geëlimineerd. Dan is er alleen nog water om de schade te beperken. Je krijgt dan kritiekaliteit in het reactorvat.

Dat zou een nooit eindigend proces zijn zonder de mogelijkheid het tot stoppen te brengen.

Sommige brandstofstaven worden niet afgeschermd door veiligheidsbladen - een drukwaterreactor heeft veiligehiedsbladen, geen veiligheidsstaven. Die kunnen dus een spontane reactie ontketenen. die meer reactief materiaal produceren. Wat je dan krijgt is een nooit eindigende fontein van deeltjes en gas.

Een dergelijke escalatie van de moeilijkheden is volgens een onderzoeker van het Japanse TMI onvermijdelijk.

En dat komt dan nog eens bovenop de biljoenen becquerels die reactoren 2 en 3 nu al elke dag uitstoten in de lucht, en het waarschijnlijk nooit eindigende lekken van de reactorvaten in het grondwater.

De situatie is uitermate zorgwekkend en wordt nog verergerd door de massa systeemtrouwe struisvogels om ons heen die vinden dat het nieuws alleen maar afleidt van het songfestival, de barbecue en het aanstaande EK voetbal.

De bewustwording groeit wel, zo mijn eigen indruk, maar lang niet snel genoeg om het onderdeel te maken van de parlementsverkiezingen in Nederland of laat staan de presidentsverkiezingen in de VS.

Het zal een dikke 15 jaar geleden zijn dat ik voor het eerst hoorde over het 2012-verhaal en het 'einde van de wereld'. Veelvuldig heb ik erover nagedacht wat de betekenis van de voorspelling zou kunnen zijn. Tot voor kort behoorde een nucleair einde van de mensheid nooit tot de mogelijkheden. Daarover ben ik inmiddels serieus van gedachten veranderd en troost ik me zo nu en dan met de gedachte dat dit wellicht de ultieme mindfuck is waar ik een tijdje geleden over schreef...