De laatste nagel aan de doodskist van de economie

16 maart 2012

Nu het probleem van die vervelende Grieken is opgelost kunnen we ons gaan bezighouden met belangrijkere onderwerpen. Wat? Sommige mensen menen dat het nog niet opgelost is?!

Bob Chapman is een van de mensen die menen dat er in Griekenland helemaal niets bereikt is. Hij schrijft:

Griekenland is onderweg naar de volgende crisis, of die nu wordt veroorzaakt door de besparingen, protesten of een militaire coup.

Hij denkt verder dat Griekenland slechts de eerste akte is van een langdurig Europees theaterstuk.

Naar alle waarschijnlijkheid zal Griekenland worden gevolgd door Ierland, Portugal, België, Spanje en Italië. Het zal ook interessant zijn of mensen hun geld weer op Griekse banken durven te zetten. Waarschijnlijk niet en daardoor zal het lastig zijn enige vorm van herstel te bewerkstelligen. In dit hele verhaal zijn de gewone Grieken volledig buiten beschouwing gelaten.

Om tot deze non-oplossing in Griekenland te komen moest de wetgever zijn eigen wetten overtreden. Overheden kondigden wetten af en besloten vervolgens naar eigen goeddunken welke wetten het meest in hun behoefte van het moment voorzagen:

De overeenkomst die voor Griekenland ineen werd gesleuteld minacht de wet, en zal tot jarenlange rechtszaken leiden. Waarom zouden investeerders nog investeren onder deze omstandigheden? De wetten zijn wat ze zijn op elk moment en in elke situatie. Gaan andere landen hetzelfde pad willen volgen? Geen enkele belofte van de banken, de politiek en de bureaucratie werd nagekomen.

Wanneer de letter van de wet betekenisloos is geworden, vult het recht van de sterkste de leegte. En dat betekent wetteloosheid, omdat degene die de scepter zwaait bij machte zal zijn de wet aan te passen zoals het hem uitkomt. In de VS weten ze er alles van na het arbitraire failliet van General Motors en de behandeling van de schuldeisers, een ministerie van Justitie dat meer geïnteresseerd was in raciale rechtvaardigheid dan de wet, het opdringen van ObamaCare als een ongrondwettelijke gedwongen aankoop, etc., etc., etc....

Investeerders lopen grote schade op door dit soort aanpassingen, maar het is onwaarschijnlijk dat ze zichzelf in de toekomst nog eens zullen blootstellen aan dergelijke willekeur en onwettige behandeling. Wanneer de letter van de wet geen betekenis meer heeft, brengt dat het einde van investeringen en contracten met zich mee - toch in ieder geval tot de wet in ere hersteld is. Dat geldt niet alleen voor de VS en Europa, dat geldt overal op deze planeet.

In het geval van Europa gelooft Chapman dat er nog meer arbitraire schikkingen in het verschiet liggen. Daarnaast zullen meer regeringen, naarmate de omstandigheden verslechteren, parasiteren op hun burgers:

Burgers aller landen let goed op. Deze diefstal gaat het nieuwe 'normaal' zijn voor bankiers en politici. Ze zullen uw pensioenen komen pikken, dus bereid u voor! Daarom raden we mensen aan zoveel mogelijk uit hun pensioenplannen te stappen. Binnen vijf maanden zal het IMF beslissen of Portugal mee geld nodig heeft. Dat zullen ze uiteraard nodig hebben. Portugal kan op dit moment onmogelijk geld bijeenbrengen op de financiële markten, en dus zal het IMF moeten bijspringen met het EFSF. Hoe zal dat vallen voor Spanje en Italië? Niet zo goed vrees ik. Het betekent dat obligatiehouders van deze landen zullen willen verkopen in plaats van kopen, en dat maakt de situatie voor de ECB en het IMF behoorlijk wanhopig. De problemen in Europa zullen nog jaren duren.

Uiteindelijk worden moderne markteconomieën recht gehouden door vertrouwen in en integriteit van duidelijk gedefinieerde en gehandhaafde wetten. Wanneer de wetgever meent dat hij de fundamenten van de handel aan de kant kan schuiven neemt de onzekerheid toe en de handel af.

Het verlies van vertrouwen in en respect voor de wet kon uiteindelijk wel eens een groter probleem zijn dan het vinden van een oplossingen voor de gemaakte fouten van de interveniërende overheden. Economieën zijn afhankelijk van de stabiliteit van een constant en duurzaam juridisch kader. Wanneer de wet naar eigen goeddunken wordt toegepast worden alleen zij met politieke banden beschermd. Waarom zou iemand grote risico's aangaan wanneer hij weet dat contracten en overeenkomsten weinig voorstellen?

Frederic Bastiat, in zijn beroemde essay 'De Wet' beschrijft wat er plaats vond in het Frankrijk van de jaren '40 van de 19e eeuw, en wat nu precies zo gebeurt in de VS en Europa:

De wet verkracht! En daarmee de politionele rechten van de staat! De wet, zo zeg ik, wordt niet meer aangewend voor hetgeen waarvoor hij bedoeld was, maar voor compleet het tegenovergestelde! De wet is een werktuig geworden van elke vorm van hebzucht! In plaats van het bestrijden van de misdaad is de wet zelf schuldig aan hetgeen het geacht wordt te bestrijden!

Dit citaat is het begin van het geweldige essay van Bastiat, dat daarna alleen maar beter wordt. Wanneer de wetgever niet langer vertrouwd kan worden om consequent zelfs maar de meest algemene wetten te handhaven za de handel afnemen. Zonder juridische stabiliteit en voorspelbaarheid zal de handel stoppen.

Naarmate overheden en wetgevers wanhopiger op zoek gaan naar geld, zullen meer wetten worden genegeerd of aangepast. De schade die dit aanricht kon uiteindelijk wel een schadelijker blijken dan al het andere. Het verlies van vertrouwen kon dan wel eens de laatste nagel aan de doodskist van de economie blijken te zijn.

***

Origineel: 'The Final Nail In The Economic Coffin'
Vertaling©: Arjan Plantinga