Hoe verklaar je de voortdurende Europese schuldencrisis?
Tot nu toe komt het er steeds weer op neer dat de rekening
voor die crisis wordt neergelegd bij mensen die met heel die
schuld niets te maken hebben gehad. Politiek gezien is Europa
veranderd van democratie in en bankocratie, waarin het economisch
beleid helemaal is afgestemd op de belangen van de banken.
Maar door partij te kiezen voor de banken spelen de Europese
regeringen een gevaarlijk spelletje en vervreemden ze steeds
meer van de burger. Het is daarom dat de Europese elite doodsbenauwd
is voor de gedachte aan referendums. Waarom zou je de mensen
vragen te stemmen over zaken die hen misschien zelfs wel aangaan?
De tekst is een vertaling van de voice-over
van dit filmpje
In de eerste tien jaar van de euro bewogen grote hoeveelheden
geld vrijelijk door de eurozone, omdat banken 'geen wisselkoersrisico'
aanzagen voor 'helemaal geen risico'. En hoe verkeerd was
dat!?
Nu zijn regeringen andere regeringen geld schuldig, landen
zijn andere landen geld schuldig; schulden die ze nooit een
te nimmer zullen kunnen terugbetalen.
Er zijn twee manieren om uit een schuldencrisis te geraken:
ofwel knijp je de schuldenaar helemaal leeg, ofwel vergeef
je de schuldenaar en scheld je hem zijn schulden kwijt.
Aangezien de meeste landen met veel schulden - Portugal,
Spanje, Italië, Ierland - Katholiek zijn, kunnen we de
schuldencrisis misschien eens vanuit een quasireligieus standpunt
bekijken. De katholieke manier van omgaan met schuld is een
bekentenis afleggen, zeggen dat het je spijt, een beetje boete
doen, vijf weesgegroetjes zeggen en terug naar de orde van
de dag. De banken die het geld hebben uitgeleend slikken hun
verliezen - zoals het hoort, want zo werkt kapitalisme toch?
We noemen dat gedeeld risico, waarbij zowel de uitlener als
de lener het risico aangaan.
We kunnen natuurlijk ook het tegenovergestelde doen, zoals
de Protestanten: daar is de lener, de schuldenaar de zondaar,
en alleen hij zal moeten lijden onder eindeloze economische
vervloeking en jaren van besparingen.
Maar is dat eigenlijk wel Protestantisme? Het heeft meer
weg van Marxisme, Maar dan Marxisme alleen voor rijken. Want
als de zaken goed gaan betalen de banken zichzelf vorstelijke
salarissen en bonussen. Als het fout gaat betalen de banken
echter niet zelf voor die fouten. Dat doet u.
Voor de rijke stinkerds is het een kwestie van: 'kop, ik
win; munt, jij verliest'. Maar hoe zit dat met de landen?
Economisch gezien zijn besparingen namelijk een probleem.
Besparingen worden geacht de schuldencrisis op te lossen,
maar ze maken het voor schuldenaar niet gemakkelijker om de
schulden terug te betalen. Nee, het tegenovergestelde is het
geval.
Ierland gaat al drie jaar gebukt onder zware besparingslaatregelen
en de crisis wordt alleen maar erger. Hetzelfde geldt voor
Griekenland. Was het Einstein of Roy Keane (...) die zei:
"De definitie van domheid is steeds weer hetzelfde proberen
en een ander resultaat verwachten."
Welnu, dat is precies wat Europa doet. Hoe meer er bespaard
wordt, des te minder groei is er. Hoe minder groei, des te
minder belastinginkomsten, Uiteindelijk zal je de schuld waar
het allemaal mee begon niet kunnen terugbetalen omdat er geen
belastinginkomsten zijn.
Het is een beetje als de schuldgevangenissen uit de 19e eeuw,
waarbij iemand die zijn schulden niet kon afbetalen in de
gevangenis werd gegooid. Maar iemand die in de gevangenis
zit kan niet werken, en dus zijn schulden niet afbetalen,
zodat iedereen erbij inschiet.
Het nieuwste Frans-Duitse plan om tot een oplossing te komen
is - geloof het of niet - geld lenen te verbieden ten tijde
van een recessie. Maar iedereen die iets van economie weet,
weet dat recessie hoort bij de eb en vloed van de economie.
Maar Duitsland vindt dat maar niets, en dus willen ze het
verbieden. Maar met het te verbieden gaat het niet weg. We
kunnen bijvoorbeeld hartkwalen verbieden, maar daarmee verdwijnen
ze niet.
Het komt erop neer dat men een verkeerde diagnose van het
probleem heeft gesteld. Neem Ierland. Ierland is als de kanarie
in de kolenmijn, want wat er drie jaar geleden in Ierland
gebeurde, gebeurt nu overal in Europa. Om je dit te kunnen
voorstellen denk je best een aan Woody Allen: neurotisch,
nerveus, geen idee wat hij moet doen. Dat gebeurt in een land
waar de begroting uit evenwicht is: de mensen zijn bang, neurotisch,
geven geen geld uit. En hoe minder zij uitgeven, des te minder
gevende mensen om hen heen uit, en de economie geraakt in
een neerwaartse spiraal.
Ten gevolge daarvan raakt de begroting nog meer uit evenwicht.
We zullen die niet weer in evenwicht krijgen door er meer
schuld aan toe te voegen, maar door er minder schuld aan toe
te voegen. Maar in deze Woody Allen-recessie geven de mensen
geen geld uit. Ze sparen en sparen en sparen. Maar als mensen
alleen maar sparen en niets uitgeven, hoe handhaaf je dan
zelfs maar een bescheiden niveau aan economische activiteit?
Iemand moet geld uitgeven. Maar als zelfs de overheid dat
niet doet, wie dan wel?
Welnu, het probleem met het Duitse idee is dat zij de regeringen
willen dwingen geen geld meer uit te geven. En dan stort de
economie in. Duitsland, Frankrijk en de elite verkopen dit
geweldige idee van ze als een 'fiscale unie'. Maar dat is
het verre van.
Maar de fiscale unie zoals voorgesteld door Duitsland en
Frankrijk bestraft landen die in de problemen zitten, in plaats
van te doen wat ze zouden moeten doen: deze landen helpen.
Dit is geen vriendelijke unie. Het is een rancuneuze dwangbuis
om de banken te helpen, niet de landen.
Vergelijk het eens met een echte fiscale unie, die van de
Verenigde Staten. Eind jaren '80 raakte de snel groeiende
stad Boston in de problemen. Als een gevolg betaalden de inwoners
van Boston minder belastingen aan de Federale overheid, en
toch kregen ze meer financiële hulp van de regering in
Washington. Zo werkt een echte fiscale unie. In goede tijden
betalen de gebieden waar het goed gaat meer dan ze krijgen.
In slechte tijden krijgen ze meer dan ze betalen. Dit nivelleert
de geldstroom en de getroffen regio heeft een kans om zich
te herstellen.
Had de stad Boston in een Frans-Duitse fiscale unie gelegen
dan was de stad gestraft in plaats van geholpen te worden,
en had de depressie die volgde op de snelle groei jaren en
jaren aangesleept. Maar Boston kwam er snel weer bovenop omdat
ze geholpen werd door de rest van de VS.
De Duitse oplossing voor het probleem zal alleen maar recessie
en dan nog meer recessie. Het zal ertoe leiden dat geld naar
Duitsland stroomt en niet de andere kant op, omdat het risico
van faillissementen in de rest van Europa toeneemt. Uiteindelijk
zal het grootste deel van Europa op Griekenland lijken: balancerend
op de rand van de afgrond.
Terwijl geld naar Duitsland stroomt, de opbrengst van Duitse
obligaties daalt, Griekenland failliet gaat zal de rest van
Europa volgen. Je krijgt een domino-effect, waarbij andere
Europese landen zullen zeggen: "Als de Grieken dat kunnen,
waarom wij dan niet?"
Verbaast het iemand dat de goudprijs stabiel is, de prijs
van Duitse obligaties daalt en dat de euro steeds zwakker
wordt tegenover de dollar? Wat er gebeurt is dat Frankrijk
en Duitsland hun geestesgesteldheid opdringen aan de economieën
van de rest van Europa, en in hun pogingen om de euro te redden
de Europese Unie vernietigen. En dit zal nog wel een tijd
zo doorgaan, tot de mensen uiteindelijk zullen opstaan en
zeggen dat het genoeg is geweest.
