Staatsschuld en 'AAA Ratings' - de AAA van het volk:
Audit, Actie en Afschaffing van de neoliberale economische politiek

6 februari 2012
Door Eric Toussaint

AAA … drie letters die klinken als een sardonische schaterlach en refereren aan de hoogste kredietwaardering die de kredietbeoordelaars afgeven. Een bedrijf of een land met een AAA-waardering wordt gezien als kredietwaardig door kredietverschaffers en speculanten, en kan lenen aan gunstigere voorwaarden. Maar om deze symbolische waardering te verkrijgen of te behouden gaan Europese regeringen enorm ver, tot zelfs het afkondigen van zware besparingsmaatregelen die hun economieën onderwerpen aan de dictaten van de schuldeisers. De AAA vormt een façade voor sociale regressie op grote schaal, voor mensenrechtenschendingen, voor het bloed, zweet en de tranen van de meest kwetsbare burgers.

AAA… drie letters klinken als de lach van een hyena terwijl schuldeisers vette winsten opstrijken en de rechten van de mensen worden opgeofferd met de actieve medeplichtigheid van de Europese staatshoofden en regeringsleiders, de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds Europese Centrale Bank. Kredietverschaffers en speculanten hebben de meest roekeloze risico's genomen, overtuigd als ze waren dat de openbare overheden hen uit de brand zouden helpen in tijden van crisis. Tot nu toe hebben ze daarin gelijk gekregen. De borg voor de banken werd betaald, staten gaven garanties van duizenden miljarden euro's, de wensen van de schuldeisers werden volledig ingewilligd. Landen hebben kolossale sommen geld uitgegeven om de banken uit het moeras te trekken, om vervolgens keiharde besparingsmaatregelen uit te vaardigen, waartegen de mensen zich nog steeds volhardend verzetten. Demonstraties, algemene stakingen, de Indignadosbeweging en sociale strijd zijn redenen om hoopvol te zijn indien ze erin slagen zich te verenigen op Europees niveau. Het is tijd voor de Europese burgers zich te verenigen.

Al drie decennia lang zorgt het neoliberale beleid ervoor dat er onacceptabele schuldenlast is opgebouwd die bijna helemaal neerkomt op de schouders van de lagere - en middenklasse.

De staatsschulden van de Europese landen kennen twee belangrijke oorzaken: aan de ene kant de fiscale contrarevolutie, begonnen in het midden van de jaren '80, in het voordeel van de rijke bovenlaag, en aan de andere kant de reacties van de nationale regeringen op de huidige crisis die werd veroorzaakt door de ongebreidelde investeringen van banken en hedgefondsen. Door de financiële deregularisering gingen alle remmen los en dat maakte de creatie van steeds ingewikkelder financiële producten mogelijk, hetgeen leidde tot verregaande excessen en een wereldwijde financiële en economische crisis.

Het huidige beleid biedt bescherming aan degenen die verantwoordelijk zijn voor de crisis en schept slechts verplichtingen voor de slachtoffers - met andere woorden de werkende mens: zij mogen dokken. Alleen al om deze reden is de schuld illegaal. Zo lang men de huidige logica blijft hanteren zullen de dictaten van de schuldeisers voortdurende sociale regressie blijven veroorzaken. Een burgeraudit van de staatsschulden, samen met een onvoorwaardelijk moratorium op de terugbetaling van die schulden is de enige manier om het illegale, of zelfs boosaardige deel van deze schuld vast te stellen. Dit deel moet dat zonder meer worden afgeschreven. Om het legale deel van de schuld afgeschreven te krijgen moeten de mensen doorgaan met zich te mobiliseren om middels hun gecoördineerde acties te komen tot een nieuw beleid dat eindelijk respect toont voor de fundamentele rechten van de werkende mens.

Die actie moet leiden tot het bouwen van een Europa dat gebaseerd is op solidariteit en samenwerking, een Europa dat weigert de dictaten van het huidige systeem te accepteren. De neoliberale logica heeft de crisis veroorzaakt en daarmee zijn eigen tekortkomingen aan het licht gebracht. Deze logica, die het uitgangspunt vormt voor alle statutaire documenten van de Europese Unie, vooral voor het Stabiliteitspact en het Stabiliteitsmechanisme, dient agressief te worden ondermijnd. Budgettair en fiscaal beleid dient niet uniform te zijn, de Europese economieën zijn te verschillend, maar dient zo te worden gecoördineerd dat het leidt tot oplossingen die de standaard over de hele lijn verhogen. Europa dient ook zijn belegeringsmentaliteit tegenover immigratie van zich af te schudden en een steunpilaar te worden voor de mensen in het Zuiden. De eerste stap in die richting is het onvoorwaardelijk kwijtschelden van alle schulden van de Derde Wereld. Daarnaast is het duidelijk dat alle huidige Europese verdragen dienen te worden herroepen en vervangen door nieuwe in de context van een echt, direct democratische proces dat de hoeksteen zal vormen voor een heel ander Europa.

Audit-Actie-Afschaffing: dat is de AAA die we willen, een AAA van het volk, niet van de kredietbeoordelaars. Deze eis dient het centrale uitgangspunt te worden van het openbare debat om aan te tonen dat alternatieve politieke, economische en financiële keuzes mogelijk zijn. Alleen krachtig optreden van de burger kan deze volks-AAA realiseren en zorgen voor een radicale verandering van de huidige logica.

***

Origineel: 'Sovereign Debt and "Triple A Ratings": The People's AAA : Audit, Action and Abolition of Neoliberal Economic Policies'
Vertaling©: Arjan Plantinga